Thứ Tư, 4 tháng 11, 2015

CHI TIẾT THỰC ĐƠN 60 NGÀY ĐẦU ĂN DẶM KIỂU NHẬT

Mentieuhoatot.com tiếp tục gửi đến bạn đọc chia sẻ của chị Hồng Thắm về phương pháp cho con ăn dặm kiểu Nhật giai đoạn đầu. Bài viết hướng dẫn cẩn thận thực đơn từng ngày và cách làm. Mời các mẹ cùng tham khảo.

Những món ăn dặm đẹp mắt và giàu dinh dưỡng được chị Thắm thay đổi liên tục.
Cách nấu giai đoạn 5-6 tháng
Theo chị Thắm: “Thời kỳ này nấu mỗi thứ một tí, chủ yếu là để bé tập nuốt và làm quen với các vị thật của thực phẩm. Vì thế nguyên tắc là ninh nhừ.”
Cháo: Tháng đầu, nấu tỉ lệ 1:10, rồi đặc dần lên. Lúc đầu, dùng máy xay để xay nhuyễn nhưng sau khoảng 3 tuần thì dùng rây lưới (có trong bộ chế biến). Cũng có mẹ không xay mà nghiền nhuyễn cháo bằng thìa, sau đó rây lưới luôn. Nói chung, độ đặc thì tùy khả năng nuốt của con. Các mẹ có thể tự điều chỉnh.
 
Mẹo nhỏ: Nấu nước thường cháo rất đặc, các mẹ nên lấy thìa nghiền qua rây lưới, khi nấu thì pha thêm các loại nước rau, nước bột cá, cháo sẽ hơi ngọt ngọt và thơm, bé ăn không ngán. Khi cháo đã được, chuẩn bị cho con ăn mẹ lấy thìa hoặc đũa đánh lên như đánh trứng, cháo sẽ quánh bông hơn, ăn ngon hơn.
Các loại khoai: Ninh nhừ, nghiền nhuyễn, pha thêm nước luộc vào làm sánh để bé dễ ăn.
Rau: Chọn phần lá ít xơ, luộc nhừ rồi xay nhuyễn. Các loại củ như củ cải nhiều xơ nên nghiền lại qua rây lưới để lọc bỏ xơ.
Mẹo nhỏ: Các loại củ hoặc rau củ các mẹ nên hấp hơn là luộc, vì hấp chất ngọt của củ quả ngấm vào chính nó và không ra nước. Nếu luộc, bạn phải giữ nước luộc lại, sau trộn với cháo, cháo sẽ ngọt tự nhiên, dễ ăn hơn.
Đậu: Óc đậu luộc bằng lò vi sóng hoặc nồi, sau đó nghiền qua rây lưới là bé ăn được.
Cá: Chọn loại cá thịt trắng (thời gian này bé chỉ nên ăn cá lành như cá quả, cá bống). Cá luộc kỹ, gỡ da và xương chỉ lấy thịt, xay hoặc dầm nhuyễn.
Mẹo nhỏ: Khi nấu đậu hoặc cá, mẹ cho thêm bột năng hòa tan vào rồi pha loãng cùng cá, quay vi sóng khoảng 30 giây hoặc đun lên để tạo độ sánh, làm như vậy bé dễ nuốt. Nói chung các loại thực phẩm rời rạc, không có độ sánh mẹ nên làm cách này. Các thời kỳ ăn dặm sau, muốn tập cho bé ăn thô hơn cũng dùng cách này.
Sữa chua không đường: Chỉ cần dầm nhuyễn là được, dần dần kết hợp với hoa quả để đổi vị phong phú hơn cho con.
Pho mát: Rây qua lưới, trộn với sữa hoặc hoa quả xay.
Hoa quả: Xay nhuyễn, pha loãng. Tốt nhất giai đoạn này các mẹ nên cẩn thận, bao giờ cũng quay vi sóng 10-20 giây trước khi cho con ăn vì dạ dày trẻ nhỏ giai đoạn này chưa phù hợp để ăn trực tiếp hoa quả tươi.
Mẹo nhỏ: Thời kỳ này bé ngồi nuốt nước thì hơi bị khó, vì thế nếu dùng nước hoa quả cho ăn cùng bữa dặm mẹ nên làm sánh lại.
Cách kết hợp các loại thực phẩm
Các mẹ theo công thức: Vàng – Xanh – Đỏ để thay đổi cho thực đơn của con phong phú. Thời kỳ này không nên cho con ăn quá mặn, quá ngọt, vì thế đồ ăn nào ngọt các mẹ nên pha loãng. Và thêm nguyên tắc kết hợp loại nhạt với ngọt, nhạt với đậm bé sẽ ăn được cả 2 loại mà không ngấy. Ví dụ đậu nhạt kết hợp với cá, hoặc chuối, rau cải bó xôi kết hợp với bí đỏ hoặc củ cải….
Cách kết hợp món ăn tùy theo từng người nhưng thay vì trộn tất cả vào với nhau, các mẹ làm các món riêng ra, bé ăn chán món này sẽ có món kia thế vào cho đỡ ngấy. Theo nhiều mẹ chia sẻ: nên cho con ăn 1 tuần 1-2 bữa cháo trắng, các thức ăn khác để riêng. Còn lại thực đơn cháo có thể sáng tác các kiểu: cháo rau, cháo cá…
Mẹo nhỏ: Trong thực đơn của bé nên có 1 loại hoa quả, lượng cho bé ăn rất ít, mẹ có thể cho ăn riêng hoặc trộn sữa chua. Khi bé ăn cháo hoặc đồ ăn “mỏi miệng”, các mẹ đút cho con vài thìa hoa quả sau đó con ăn ngon hơn và không bị ngấy. Thêm nữa, khi tăng độ đặc lên mẹ không nên làm tất cả các món đều đặc, có món đặc món loãng để bé nuốt không bị “mệt” và nhanh chán.
Cách cho ăn
- Tạo thói quen về việc ăn cho bé bằng cách cho ngồi vào ghế ăn, tắt ti vi để bé tập trung…
- Khi mới cho ăn chưa biết khả năng nuốt của bé tới đâu mẹ nên có 1 cốc nước hoặc nước rau nhỏ, cần làm loãng là có ngay.
- Nên xúc ít một, nhất là món đặc.
- Sau khi cho ăn đồ ăn dặm nếu thấy bé chưa đủ no mẹ cho bé ăn thêm sữa.
Các mẹ lưu ý: Tiến độ tập ăn như trên chỉ là giới thiệu chung chung, suôn sẻ hay không cũng tùy từng bé. Các mẹ luôn nhớ mỗi bé một khác nhau, hãy lựa theo đáp ứng của con mình. Khi nào bé sẵn sàng, nghĩa là bé hào hứng ăn, ăn được, nuốt được, không nôn trớ, thích nghi tốt, tăng cân bình thường hãy tiếp tục cho bé ăn. Đồ cứng quá hoặc thô quá không hợp với khả năng cũng sẽ khiến bé lười nhai. Phản ứng của bé là câu trả lời tốt nhất cho mẹ chứ không phải bất cứ một tiến độ theo sách vở, hay theo bé nào khác. Điều quan trọng nhất là bé có hứng thú ăn hay không. Đừng bao giờ ép bé phải cố gắng ăn cái bé không thích, hoặc chưa làm được, đó là nguyên tắc.
Theo kinh nghiệm của chị Thắm: “Kiểu ăn dặm này có nhược điểm là hơi mất thời gian, cách chế biến giai đoạn này đơn giản nhưng con lớn thêm 1 chút nữa cách làm cầu kỳ hơn.Hơn nữa, khi bắt đầu ăn dặm cân nặng của bé tăng ít hơn thời kỳ ăn sữa nên mẹ đừng quá hi vọng nhờ ăn dặm mà con tăng 1-2kg/tháng. “
Thực đơn ăn dặm kiểu Nhật cho bé giai đoạn 5-6 tháng
Giờ ăn dặm: 10h
Giờ uống sữa: 6h, 11h, 14h, 17h, 20h, 22h
Tuần 1:
- Thứ 2: Cháo trắng (5ml)
- Thứ 3: Cháo trắng (10ml)
- Thứ 4: Cháo trắng (10ml) + cà rốt (5ml) + nước luộc cà rốt (10ml)
- Thứ 5: Cháo trắng (10ml) + bí đỏ (5ml) + nước luộc (10ml)
- Thứ 6: Cháo trắng (10ml) + cà chua (5ml) + nước luộc (10ml)
- Thứ 7: Ruột bánh mỳ chuột + 100ml sữa công thức.
- Chủ nhật: Khoai tây nghiền nước sốt cà chua.
 Lưu ý:
Cháo nấu tỉ lệ 1:10
Có thể uống thêm nước hoa quả theo nhu cầu.
Lượng ăn chỉ mang tính tương đối, tốt nhất phụ thuộc vào khả năng ăn của bé, tuy nhiên phải theo nguyên tắc mỗi món mới phải được ăn theo lượng tăng dần, không ăn 2 món mới trong cùng 1 ngày.
Tuần 2:
- Thứ 2: Cháo trắng (20ml) + súp lơ xanh (10ml)
- Thứ 3: Cháo trắng (20ml) + củ cải (10ml) + nước luộc (10ml)
- Thứ 4: Súp hạt sen khoai lang sữa.
- Thứ 5: Cháo trắng (25ml) + mùng tơi (10ml) + nước luộc (10ml)
- Thứ 6: Khoai tây sữa
- Thứ 7: Cháo trắng (30ml) + rau dền (15ml) + nước rau (10ml)
- Chủ Nhật: Cháo trắng (30ml) + súp rau ngót (20ml)
Lưu ý:
Có thể tập cho con ăn sữa chua không đường (không quá 55g/ngày)
Tuần 3:
- Thứ 2: Súp bí đỏ khoai tây (50ml)
- Thứ 3: Cháo trắng (30ml) + rau cải bó xôi (15ml) + nước luộc (15ml)
- Thứ 4: Cháo cà rốt (40ml) + nước luộc cà rốt (15ml)
- Thứ 5: Cháo trắng (30ml) + súp lơ xanh (20ml) + nước luộc (15ml)
- Thứ 6: Súp rau cải bó xôi khoai tây (50ml)
- Thứ 7: Cháo trắng (30ml) + cà chua nghiền (20ml) + nước luộc (15ml)
- Chủ nhật: Cháo đậu phụ cà rốt (50ml) + nước luộc cà rốt (20ml)
Lưu ý:
Sử dụng tối đa 5g phô mai và 5ml dầu oliu mỗi ngày cho bé.
Tuần 4:
- Thứ 2: Súp ngô (50ml) + nước luộc (20ml)
- Thứ 3: Cháo trắng (40ml) + bí xanh (20ml) + nước luộc (20ml)
- Thứ 4: Súp bí đỏ (50ml) + nước luộc (20ml)
- Thứ 5: Cháo trắng (40ml) + cải ngọt (20ml) + nước luộc (20ml)
- Thứ 6: Súp khoai lang phô mai (50ml)
- Thứ 7: Súp dưa chuột  (60ml)
- Chủ nhật: Cháo hoa quả (60ml)
Lưu ý:
Tăng cường phô mai và dầu oliu trong tất cả các bữa ăn.
Sinh tố Hoa quả phải được làm chín trước khi cho bé ăn.
Tuần 5:
- Thứ 2: Súp khoai tây cà rốt ngô ngọt (70ml)
- Thứ 3: Cháo trắng (50ml) + cải ngọt (20ml) + nước luộc (30ml)
- Thứ 4:Cháo trắng (40ml) + cà rốt (20ml) + đậu phụ (10g)
- Thứ 5: Súp cà chua bi, dưa chuột, táo mỹ (70m) + nước ép (20ml)
- Thứ 6: Cháo đỗ xanh(70ml)
- Thứ 7: Súp khoai lang (70ml) + đậu phụ trộn nước cam (30ml)
- Chủ nhật: Cháo cốm(80ml)
Lưu ý:
Cháo có thể nấu với tỷ lệ 1:8 hoặc 1:9 nếu con ăn đặc tốt.
Hoa quả đã có thể ăn trực tiếp, không cần nấu chín.
Tuần 6:
- Thứ 2: Cháo trắng (50ml) + bí xanh (20ml) + cá quả dằm (15g)
- Thứ 3: Cháo đỗ xanh hạt sen (90ml)
- Thứ 4: Cháo trắng (50ml) + rau cải bó xôi (20ml) + trứng cà chua (20ml)
- Thứ 5: Súp ngô ngọt nêm dầu oliu (90ml)
- Thứ 6: Cháo trắng (50ml) + cà chua (20ml) + cá quả dằm (15g)
- Thứ 7: Súp khoai môn (70ml)
- Chủ nhật: Cháo cá quả rau ngót (70ml)
Lưu ý:
Theo dõi kĩ phản ứng cuả baby sau khi ăn cá và trứng vì có thể bị dị ứng.
Cá tốt nhất cần được loại bỏ nhớt hoàn toàn và hấp để giữ được vị ngọt tự nhiên.
Tuần 7:
- Thứ 2: Cháo trắng (50ml) + lơ xanh nấu với nước luộc gà (30ml)
- Thứ 3: Cháo rau bina (90ml) + đậu hũ dầm nhuyễn (10g)
- Thứ 4: Súp khoai tây sữa (90ml)
- Thứ 5: Cháo trắng (50ml) + su su nấu với nước luộc gà (30ml)
- Thứ 6: Cháo trắng (50ml) + mùng tơi nấu với nước luộc gà (30ml)
- Thứ 7: Khoai tây nghiền nấu gan gà (90ml)
- Chủ Nhật: Cháo bí xanh thịt gà + nước luộc bí (20ml)
Lưu ý:
Ngoài việc nấu chung với các thực phẩm khác thì nước luộc gà có thể được sử dụng như một loại nước luộc rau củ để cho bé uống trực tiếp
Tuần 8:
- Thứ 2: Ruột bánh mỳ chuột + 100ml sữa công thức
- Thứ 3: Cháo thịt gà bí đỏ nêm dầu oliu (90ml)
- Thứ 4: Súp ngô ngọt phô mai (100ml)
- Thứ 5: Cháo cà rốt nước luộc gà nêm phô mai (100ml)
- Thứ 6: Súp đậu hũ, sữa, trứng (100ml)
- Thứ 7: Cháo trắng (40ml) + Củ cải (20ml) + cá quả dằm (20g)
- Chủ nhật: Súp đậu xanh (100ml)
Lưu ý:
Độ đặc của cháo, súp cần được tăng lên để chuẩn bị chuyển qua giai đoạn ăn cháo nguyên hạt.
Dưới đây là cách chế biến chi tiết cho từng bữa ăn dặm của bé để các mẹ tham khảo:
Thực đơn ADKN tháng thứ 5:
Ngày ăn dặm thứ nhất: Cháo trắng. Cách làm: Cháo nấu tỉ lệ 1:10 (1 thìa gạo - 10 thìa nước) cho nhừ, nghiền nhuyễn và rây qua lưới. Bên cạnh là bát nước ấm để có thể pha loãng cháo hoặc cho con mút nếu cần. Cốc bé xíu có nước màu cam là nước hoa quả tổng hợp dành cho trẻ em.
Ngày thứ 2: Cháo trắng (lượng tăng lên so với ngày đầu). Cách làm: Cháo nấu tỉ lệ 1:10, 1 cốc gạo như hình sẽ đổ 10 cốc nước như vậy. - Cho vào nồi áp suất ninh 30 phút. Tuy nhiên tỷ lệ trên chỉ mang tính chất tương đối, nếu gạo hút nước thì có thể tăng thêm nước. - Cháo đã ninh nhừ mẹ cho vào rây, dùng thìa inox nghiền nhuyễn và rây qua lưới luôn. Các mẹ nhớ phải nghiền và rây toàn bộ hạt cháo và nước cháo như vậy mới đảm bảo độ loãng nhất định của cháo. - Sau khi cháo đã được rây, cho vào khay làm đá có nắp đậy rồi cho vào ngăn đông. Thành phẩm là những viên cháo như viên đá nhỏ, mỗi viên như hình là 20ml cháo. - Mỗi bữa ăn các mẹ lấy 1-2 viên cháo, rã đông, cho vào lò vi sóng ở nhiệt độ 400w trong 2 phút là có bát cháo thơm ngon cho con yêu ăn.
Ngày thứ 3: Cháo trắng với cà rốt. Cách làm: Cháo trắng: Lấy 2 viên cháo đã đông lạnh hôm qua, rã đông, cho vào lò vi sóng quay trong 2 phút ở nhiệt độ 400w. - Cà rốt rửa sạch gọt vỏ, cắt khúc cho vào luộc nhừ. Lấy ra nghiền nhuyễn, rây qua lưới. - Nước luộc cà rốt cho ra bát, không nêm gia vị.
Ngày thứ 4: Cháo bí đỏ Cách làm: Cháo trắng: 2 viên cháo rã đông quay lò vi sóng cho nóng, không nêm gia vị. - Bí đỏ gọt vỏ cắt khúc hấp chín nghiền nhuyễn rây qua lưới, không nêm gia vị. - Nước luộc 1 bát con nhỏ. Các mẹ lưu ý, nước luộc này ngoài việc để cho con uống thì hoàn toàn có thể trộn vào cháo và bí đỏ để làm loãng nhé, vị rất ngọt và thơm nữa. Bí đỏ mềm hơn cà rốt nên không phải mài mà có thể cho vào rây để rây luôn.
Ngày thứ 5: Cháo trắng cà chua Cách làm: Cháo trắng: Các mẹ nhớ khi lấy viên cháo từ lò vi sóng đã giã đông, có thể lấy đôi đũa đánh đều cho cháo bông lên để cháo ngon hơn. Đó cũng là cách để các mẹ kiểm tra độ đặc loãng của cháo. Thực hiện đến ngày thứ 5, các mẹ hoàn toàn có thể nhận biết được bé của mình thích ăn đặc hay loãng rồi. Vì thế các mẹ chủ động điều chỉnh. Các mẹ nên lấy nước luộc rau củ để làm loãng cháo sẽ ngon hơn. - Cà chua: 2 quả vừa, rửa sạch, bổ đôi và bỏ vỏ. Luộc chín nhừ thì nghiền nhuyễn và rây lưới để lọc bỏ hạt và xơ. - Tiếp tục lấy nước luộc cà chua cho con uống và vẫn không nêm gia vị vào bất kì món nào.
Ngày thứ 6: Bánh mì sữa Cách làm: Một bánh mỳ nhỏ loại đặc ruột, bỏ vỏ chỉ lấy ruột. Xé nhỏ ruột bánh mỳ, thêm ít nước lọc vào rồi cho lên bếp đun, khuấy đều tay cho đến khi thấy sền sệt là được. Bỏ ra bát, pha thêm 100ml sữa công thức đổ vào bánh mỳ đã đun rồi trộn đều.Món này các mẹ có thể rây lưới cho nhuyễn mịn cũng được.
Ngày thứ 7: Khoai tây nghiền nước sốt cà chua. Cách làm: 1 củ khoai tây nhỏ, rửa sạch gọt bỏ vỏ, bổ làm 4. - 1 quả cà chua bổ đôi, gọt bỏ vỏ. Nếu con bạn ăn được chua thì có thể để nguyên hột,nếu không, bỏ phần ruột, chỉ lấy phần cùi. - Khoai tây và cà chua các mẹ có thể hấp trong nồi cơm khi nấu cơm cho cả nhà. Hấp là tốt nhất giúp cà chua không bị hao hụt nhiều vitamin. Còn nếu không hấp, các mẹ luộc chung khoai tây với cà chua. Lưu ý, vớt cà chua ra trước vì cà chua nhanh chín hơn khoai tây. - Khoai tây và cà chua nghiền nhuyễn, rây qua lưới sau đó để riêng. - Pha 50ml sữa công thức rồi đổ vào khoai tây đã rây, trộn đều và miết nhuyễn nếu khoai bị vón cục, các mẹ sẽ được một bát khoai tây sữa nhuyễn mịn giống y như bát bột vậy. - Cuối cùng, rưới phần cà chua lên, trộn đều và cho con ăn. - Có thể uống thêm nước luộc. - Nước hoa quả uống cách bữa ăn ít nhất 1 tiếng.
Ngày thứ 8: Cháo súp lơ xanh. Cách làm: Cháo: 2 viên quay lò vi sóng rồi đánh bông lên. - Súp lơ xanh: 3-4 bông nhỏ ngâm nước muối rửa thật sạch. Sau đó cho vào nồi đun nhừ, nghiền nhuyễn và rây lưới. - Lấy thêm một bát nước luộc để pha loãng thức ăn nếu cần thiết.
Ngày thứ 9: Cháo củ cải Cách làm: Cháo trắng 2 viên. - 1/2 củ cải gọt bỏ vỏ, cắt khúc hấp chín nhừ, mài nhuyễn rồi rây lưới. Củ cải có vị ngọt rất đặc trưng và cung cấp chất đường tự nhiên cho bé. - Nước hấp củ cải, không nêm gia vị . - Giữa chiều ngủ dậy mẹ cho bé ăn bữa phụ bằng 1 quả chuối chín nhỏ, nghiền nhuyễn và đun bằng lò vi sóng trong 1 phút. Chuối là một trong những loại quả tuyệt vời cho con trẻ. Không những cung cấp vitamin, chuối giúp nhuận tràng, giúp trẻ không bị táo bón.
Ngày thứ 10: Súp khoai lang hạt sen. Cách làm: Nửa lạng hạt sen bóc vỏ bỏ lõi rửa sạch loại bỏ nhựa. Nếu các mẹ dùng hạt sen khô bán ngoài siêu thị nên ngâm vài tiếng cho mềm để lúc nấu nhanh chín. - Một củ khoai lang nhỏ: nên chọn loại khoai bở, rửa sạch gọt vỏ cắt khúc. - Cho hạt sen và khoai lang đã sơ chế vào nồi hấp cho chín mềm. Đem ra nghiền nhuyễn, rây lưới sẽ được thành phẩm dạng bột tơi xốp như hạt cốm. Cho vào lọ thủy tinh đậy nắp kín rồi để vào ngăn mát tủ lạnh. Các mẹ có thể làm nhiều để dùng dần. - Trước khi cho bé ăn, cho bột ra bát quay nóng bằng lò vi sóng 1-2 phút. Pha 50ml sữa công thức đổ vào trộn đều. Cho thêm nửa viên phô mai.
Ngày thứ 11: Cháo mùng trắng với mùng tơi. Cách làm: Cháo trắng 2 viên, do hôm qua còn thừa ít bột khoai rây nên mẹ cho vào cháo quay lò vi sóng luôn. Thế nên bát cháo mới có màu vàng nhạt thế kia. - Dùng một nắm mùng tơi nhỏ rửa sạch luộc nhừ, nghiền nhuyễn rây lưới. Các mẹ có thể thái nhỏ mùng tơi, đem luộc để loại bỏ bớt chất nhớt, con dễ ăn. Ăn mùng tơi vừa mát vừa dễ tiêu hoá lại có nhiều vitamin, rất tốt cho hệ tiêu hoá còn non nớt của bé. - Nước rau mùng tơi không nêm gia vị. - Tráng miệng bằng chuối nghiền quay lò vi sóng 1 phút.
Ngày thứ 12: Cháo khoai tây sữa Cách làm: Khoai tây 1 củ vừa, gọt bỏ vỏ cắt khúc hấp chín mềm để giữ lại vitamin và hương vị thơm ngon của khoai. Sau đó dầm nhuyễn rây lưới. - Chuẩn bị cho con ăn mẹ lấy khoai ra bát quay nóng bằng lò vi sóng 1-2 phút, pha 50ml sữa công thức đổ vào trộn đều, thêm 1/2 viên phô mai. - Tráng miệng bằng sinh tố đào chuối.
Ngày thứ 13: Cháo trắng rau dền. Cách làm: Cháo trắng 2 viên đánh bông. - Rau dền lấy phần ngọn và lá mềm rửa sạch, luộc kĩ, nghiền nhuyễn rây lưới. - Nước luộc rau dền không nêm gia vị để bé uống hoặc pha loãng cháo. - Sinh tố chuối tráng miệng.
Ngày thứ 14: Cháo rau ngót Cách làm: Cháo trắng 2 viên rã đông quay lò vi sóng như thường lệ. - Súp rau ngót: một nắm rau ngót rửa sạch vò kĩ, cho một nước đun chín nhừ. Nghiền nhuyễn, rây lưới. Trước khi ăn thì cho phần đã rây đun sôi cùng với một ít nước luộc. Cho thêm 1 thìa bột gạo lức vào quấy đều cho đến khi sền sệt. Đổ ra bát thêm 1/2 viên phô mai (khoảng 2,5g) và 5ml dầu oliu khuấy đều là được. - Vẫn phải có bát nước luộc để làm loãng khi cần thiết - Bữa phụ giữa chiều với sinh tố đào chuối
Ngày thứ 15: Súp bí đỏ khoai tây. Cách làm: Khoai tây 1 củ nhỏ, bí đỏ một miếng nhỏ, rửa sạch cắt khúc luộc nhừ. Nghiền nhuyễn,rây lưới khoai tây và bí đỏ. - Trước khi ăn cho hỗn hợp trên quay lò vi sóng 1 phút. Lấy ra cho thêm 30ml sữa công thức đã pha trộn đều. Nêm 1/2 viên phô mai và 5ml dầu oliu là hoàn tất bát súp. - Nước luộc không nêm. - Tráng miệng sinh tố đào chuối.
Ngày thứ 16: Cháo trắng, rau chân vịt. Cách làm: Cháo trắng 2 viên quay lò vi sóng 1 phút, cho thêm ít nước luộc rau đánh nhuyễn. - Rau cải bó xôi nhặt lấy lá tươi non, bỏ cọng, rửa sạch luộc nhừ, rây lưới. Rau này rất mềm nên luộc nhanh, rây cũng nhanh. - Nước luộc không nêm gia vị. - Bữa phụ măm sinh tố đào chuối.
Ngày thứ 17: Cháo cà rốt. Cách làm: Cháo trắng 2 viên rã đông quay lò vi sóng. - Cà rốt luộc nhừ nghiền nhuyễn rây lưới. - Trước khi ăn cho cà rốt vào cháo, thêm 1/2 viên phô mai, 5ml dầu oliu đánh thật đều tay cho bông lên.- - Nước luộc cà rốt không nêm gia vị. - Bữa phụ: sinh tố kiwi.
Ngày thứ 18: Cháo súp lơ xanh. Cách làm: Cháo trắng 2 viên rã đông quay lò vi sóng 1 phút, láng qua một lớp dầu oliu đánh bông lên. - Súp lơ xanh: khoảng 3 bông nhỏ ngâm rửa thật sạch. Hấp mềm lơ xanh, nghiền nhuyễn rây lưới. Món này khá khô và hơi khó ăn nên mẹ cần làm cho thật nhuyễn bằng cách: Trước khi ăn lấy phần đã rây cho vào đun sôi với một ít nước luộc, thêm 1 thìa nhỏ bột gạo lứt hoà tan rồi rót từ từ vào lơ xanh, vừa rót vừa quấy đều tay đến khi thấy sền sệt là được. Bắc xuống cho 1/2 viên phô mai và 1 thìa cà phê dầu oliu trộn đều.
Ngày thứ 19: Cháo khoai tây, rau chân vịt. Cách làm: Khoai tây 1 củ nhỏ rửa sạch hấp chín, bóc vỏ nghiền nhuyễn rây lưới. - Cải bó xôi rửa sạch luộc nhừ, nghiền nhuyễn rây lưới. - Trộn cải bó xôi đã rây với khoai tây, thêm một ít nước luộc để làm loãng súp tuỳ theo khả năng ăn đặc hay loãng của bé. Thêm 1/2 viên phô mai, 5ml dầu oliu đánh đều lên là được. - Thêm nước luộc để hỗ trợ cho bé dễ nuốt - Tráng miệng sữa chua sinh tố táo Úc.
Ngày thứ 20: Cháo cà chua. Cách làm: Cháo trắng 2 viên quay lò vi sóng đánh bông lên, láng 1 chút dầu oliu cho đỡ dính bát. - Cà chua 1 quả bóc vỏ, bỏ ruột, luộc nhừ rây nhuyễn. Lúc ăn cho thêm 1/2 viên phô mai, 5ml dầu oliu. - Nước luộc cà chua không nêm gia vị - Tráng miệng sinh tố táo và sữa chua.
Ngày thứ 21: Cháo trắng củ cải đỏ. Cách làm: Cháo trắng 2 viên rã đông quay lò vi sóng, láng thêm chút dầu oliu. - Củ cải đỏ ngâm rửa sạch, để nguyên vỏ hấp hoặc luộc chín, nghiền nhuyễn rây lưới. Trước khi ăn thêm 1/2 viên phô mai và 5ml dầu oliu. - Tráng miệng sinh tố táo kiwi và sữa chua.
Ngày 22: Cháo ngô bao tử. Cách làm: Ngô bao tử 5 bắp, bóc vỏ rửa sạch, luộc nhừ, nghiền nhuyễn rây lưới. - Trước khi ăn lấy phần đã rây đun sôi lại với nước luộc, hoà tan 1 thìa bột gạo lứt rồi đổ từ từ vào, vừa đổ vừa khuấy đều tay cho đến khi sánh lại. - Đổ hỗn hợp đã chín ra bát, nêm 1/2 viên phô mai, 5ml dầu oliu trộn đều. - Bát nước luộc ngô không nêm gia vị - Tráng miệng sinh tố kiwi vàng + sữa chua
Ngày 23: Cháo cà rốt. Cách làm: Cháo 2 viên rã đông quay lò vi sóng 1 phút. - Cà rốt gọt vỏ cắt khúc luộc nhừ, nghiền nhuyễn rây lưới. - Trước khi ăn cho 1 thìa cà rốt rây vào cháo, cho tiếp 20g đậu hũ non đã dầm nhuyễn vào. Trộn đều hỗn hợp lên và đun nóng. Cho cháo đã chín ra bát, nêm 1/2 viên phô mai, 5ml dầu oliu.

Ngày 24: Cháo bí đỏ. Cách làm: Cháo 2 viên rã đông quay lò vi sóng 1 phút, đánh bông lên, cho một chút xíu dầu oliu. - Bí đỏ cắt khúc luộc nhừ, nghiền nhuyễn rây lưới, trước khi măm cho 5ml dầu oliu trộn đều. - Nước luộc bí đỏ. - Sinh tố kiwi sữa chua tráng miệng.
Ngày 25: Cháo bí xanh. Cách làm: Cháo trắng 2 viên rã đông quay lò vi sóng 1 phút, láng qua 1 lớp dầu oliu. - Bí xanh gọt vỏ cắt khúc luộc nhừ, nghiền nhuyễn rây lưới, nêm 5ml dầu oliu. - Nước luộc bí không nêm gia vị. - Tráng miệng sinh tố táo Úc.
Ngày thứ 26: Cháo khoai lang. Cách làm: Khoai lang rửa sạch gọt vỏ cắt khúc, hấp chín mềm rồi nghiền nhuyễn rây lưới. Các mẹ có thể làm nhiều rồi bảo quản để dễ dàng nhanh chóng cho các lần chế biến tiếp theo. - Trước khi con ăn thì lấy một ít khoai lang đã rây cho vào bát rồi quay nóng bằng lò vi sóng. Pha 30ml sữa công thức rồi đổ vào trộn đều, bỏ ra nêm thêm 1/2 viên phô mai, 5ml dầu oliu là được - Nước hấp khoai cho bé uống. - Tráng miệng với sinh tố táo và kiwi vàng.
Ngày thứ 27: Cháo dưa chuột. Cách làm: Dưa chuột nửa quả gọt vỏ, mài rồi rây lưới để lọc bỏ hạt và xơ. Lấy hỗn hợp đã rây cho vào nồi đun nhỏ lửa cho sôi, tiếp đó cho thêm 3 thìa bột sữa ăn dặm vào, mẹ nhớ cho từ từ và quấy đều tay để bột tan hết cho đến khi thấy hỗn hợp sánh lại. Nếu con không thích ăn ngọt, các mẹ có thể thay bột sữa bằng bột gạo. Tắt bếp đổ súp ra bát, nêm 1/2 viên phô mai và 5ml dầu oliu là được. - Tráng miệng nước cam. Lưu ý: trước 5 tháng bé không đưuọc ăn hoa quả trực tiếp nên mẹ phải pha loãng nước cam theo tỉ lệ 2 nước cam với 1 nước lọc sau đó cho vào lò vi sóng quay 1 phút.
Ngày 28: Cháo củ cải. Cách làm: Cháo trắng 2 viên rã đông quay lò vi sóng 1 phút. Các mẹ có thể cho 1/2 viên phô mai vào rồi đánh bông lên giúp cháo có hương vị thơm ngon hơn. - Rau cải ngọt rửa sạch luộc nhừ, nghiền nhuyễn rây lưới. - Nước luộc rau cải không nêm gia vị. - Tráng miệng sữa chua phô mai hoa quả.
Ngày thứ 29: Cháo khoai tây. Cách làm: Khoai tây 1 củ nhỏ gọt vỏ bổ 4, 1/2 củ cà rốt gọt vỏ cắt khúc, một nắm hạt ngô ngọt (có thể thay bằng ngô nếp). Hấp mềm 3 nguyên liệu trên, nghiền hoặc xay nhuyễn, rây lưới. Mẹ nhớ là để riêng từng nguyên liệu. - Trước khi ăn lấy 1/2 viên bơ nhạt cho vào chảo đun chảy, cho cà rốt vào xào nhanh tay, tiếp đó cho khoai tây vào đảo đều. Lấy một ít nước luộc đổ vào hỗn hợp, để nhỏ lửa đun sôi cho ngấm. Khoảng 2 phút, cho tiếp ngô vào đảo liên tục để không bị dính đáy. Chúng ta sẽ được một hỗn hợp khá đặc. - Đổ hỗn hợp trên ra bát, thêm 10ml sữa công thức đã pha sẵn rồi trộn đều lên là được. - Tráng miệng sữa chua phô mai hoa quả.
Ngày thứ 30: Cháo táo Cách làm: Cháo 2 viên rã đông. - Táo Mỹ 1/4 quả mài nhuyễn. Nếu bé được đồ ăn đặc thì không cần rây lưới, bé nào chưa ăn đặc được thì rây lưới để táo mịn hơn. - 1/4 quả cam vắt lấy nước. - Trước khi cho con ăn các mẹ cho cháo vào nồi đun sôi, tiếp đó cho táo đã mài nhuyễn vào. Nhớ khuấy đều tay cho cháo và táo hoà lẫn và ko bị dính đáy. Sau đó cho phần nước cam đã vắt vào đun nhỏ lửa đến khi hỗn hợp sánh lại. - Đổ ra bát thêm 1/2 viên phô mai và 5ml dầu oliu. - Tráng miệng 1/2 quả chuối nghiền (từ bây giờ bé có thể ăn hoa quả trực tiếp không cần nấu chín nữa)
Thực đơn ADKN tháng thứ 6:
Ngày thứ nhất: Cháo đậu xanh + đậu phụ non. Cách làm: Đậu xanh khoảng nửa lạng lọc vỏ, ngâm nước ấm qua đêm. Sáng dậy rửa sạch cho vào nồi hấp chín mềm. Sau đó giã(xay hoặc nghiền) nhuyễn, rây lưới để lọc bỏ hoàn toàn vụn cứng. - Trước khi ăn lấy 1 viên cháo rã đông, cho đậu xanh vào trộn đều (có thể cho thêm chút nước để điều chỉnh độ đặc loãng theo khả năng nuốt của bé), rồi quay lò vi sóng 2 phút, đổ ra bát nên 1/2 viên phô mai và chút xíu dầu oliu. - Đậu phụ non dầm nhuyễn quay lò vi sóng 1 phút, nêm thìa nhỏ dầu oliu. - Tráng miệng nước ép hoa quả.
Ngày thứ 2: Súp khoai lang + đậu phụ trộn hấp + tráng miệng táo Úc- Khoai lang các mẹ lấy 1 khúc nhỏ bằng củ khoai sọ, rửa sạch hấp chín, bóc vỏ giã nhuyễn, rây qua lưới. - Trước khi ăn pha 30ml sữa công thức rồi trộn đều với khoai lang đã rây, thêm 1/2 viên phô mai. Các mẹ lưu ý, khoai lang dẻo và quánh hơn cháo khá nhiều nên có thể gây khó khăn cho bé trong quá trình nuốt. Vì vậy các mẹ cần nắm rõ khả năng ăn đặc của bé để điều chỉnh lượng sữa cho vào. - Đậu phụ non luộc sơ dầm nhuyễn, thêm 5ml dầu oliu trộn đều. - Táo 1/4 quả mài nhuyễn cho ăn trực tiếp trước hoặc sau bữa ăn 1 tiếng.
Ngày thứ 3: Cháo cá + bí đỏ. Cách làm: Loại cá an toàn và tốt nhất cho trẻ ăn dặm chính là cá quả. Các mẹ nên mua con tầm 1kg để được nhiều thịt, tránh xương dăm. Cá làm thật sạch (đặc biệt phải dùng muối tẩy hết nhớt), bỏ đầu và đuôi chỉ lấy phần mình - Thân cá sau khi đã làm sạch, đem ướp với một chút gừng băm nhỏ. Các mẹ nên dùng dao khía nhẹ vài đường trên thân cá để nhanh ngấm và giúp cá nhanh chín hơn. Cá nên hấp chứ không luộc để giữ được vị ngọt tự nhiên. Lúc hấp cho thêm vài nhánh thìa là để cá có vị thơm hấp dẫn hơn. - Sau khi hấp chín các mẹ gỡ thịt cá ra, lưu ý nhặt hết xương nhá. Bóp vụn thịt cá rồi cho vào cối giã nhỏ hoặc dùng máy xay sinh tố xay nhuyễn. Cho cá vào khay đông lạnh để tạo thành các viên cá. - Mỗi lần ăn lấy 1 viên cá rã đông, thêm chút nước luộc rau hoặc nước sôi để nguội quay lò vi sóng 1 phút, nêm 1 thìa dầu oliu đánh tơi cá ra. - Cháo 2 viên rã đông quay lò vi sóng. - Bí đỏ luộc nhừ dầm nhuyễn nêm 1/2 viên phô mai.
Ngày thứ 4: Cháo bí xanh. Cách làm: Cháo trắng đặc 2 viên rã đông quay lò vi sóng 1 phút, nêm 1/2 viên phô mai. - Bí xanh luộc nhừ mài nhuyễn, không cần rây lưới nữa nếu bé đã ăn thô được. Nêm chút xíu dầu oliu. - Cá quả 1 viên rã đông thêm chút nước luộc bí quay lò vi sóng 1 phút, đánh tơi ra nên 1 thìa nhỏ dầu oliu. Nếu để nguyên cá bé khó nuốt, các mẹ hoà chút bột gạo vào để làm nhuyễn cá, tạo độ trơn hơn cho bé nuốt không bị nghẹn. - Nước bí luộc không nêm gia vị.
Ngày thứ 5: Cháo đỗ xanh hatj sen. Cách làm: Đỗ xanh và hạt sen ngâm qua đêm cho mềm. Rửa sạch rồi đem hấp hoặc luộc cho thật chín mềm. Giã nhuyễn hạt sen và đỗ xanh, có thể rây lưới nếu cần. Nếu các mẹ làm nhiều có thể tách riêng đỗ xanh và hạt sen rồi cho vào khay đá tạo thành các viên đỗ, viên hạt sen...dùng dần khi cần. - Mỗi lần ăn lấy 1 ít đỗ xanh, 1 ít hạt sen đã nghiền nhuyễn trộn đều với nhau, làm nóng rồi trộn thêm 20-30ml sữa công thức để tạo thành hỗn hợp súp. Nêm chút dầu oliu và 1/2 viên phô mai là ăn được.
Ngày thứ 6: Cháo rau chân vịt + trứng cút + sinh tố đu đủ. Cách làm: Cháo trắng 2 viên rã đông, quay lò vi sóng 2 phút, bỏ ra nêm 1/2 viên phô mai. - Rau cải bó xôi một nắm nhỏ, rửa sạch, luộc chín mềm, nghiền nhuyễn rây lưới. - Trứng cút 1 quả luộc chín, chỉ lấy lòng đỏ dầm nhuyễn, thêm chút nước và thìa dầu oliu cho hơi sánh để bé dễ nuốt. Nếu các mẹ không có trứng cút thì có thể dùng 1/4 lòng đỏ trứng gà. Trứng là một thực phẩm dễ gây dị ứng nên ban đầu chỉ nên cho bé ăn một lượng rất nhỏ sau đó theo dõi phản ứng của bé. - Sinh tố đu đủ: cho bé ăn 2 viên một bữa.
Ngày thứ 7: Cháo ngô ngọt +đỗ xanh. Cách làm: Ngô ngọt một nắm nhỏ, đỗ xanh một nhúm cũng nhỏ, đem ngâm với nước lạnh vài tiếng, sau đó luộc thật nhừ. Để hơi nguội chút thì nghiền nhuyễn rây lưới. Các mẹ lưu ý: ngô lâu nhuyễn hơn nên mẹ rây 2 lần cho bé dễ ăn. - Trước khi ăn thì trộn đều ngô ngọt và đỗ xanh, pha 20-30ml sữa công thức đổ vào khuấy nhuyễn, nêm 5ml dầu oliu. Nếu bé không thích ăn ngọt thì các mẹ có thể thay sữa công thức bằng 1 thìa bột gạo pha loãng rồi nấu sôi hoặc cho vào lò vi sóng 1 phút. - 1 lòng đỏ trứng cút hoặc 1/4 lòng đỏ trứng gà, thêm 1/2 viên phô mai đánh nhuyễn với trứng. Hấp cách thuỷ khoảng 1-2p là trứng chín, không nên hấp quá lâu trứng sẽ bị khô. Lúc ăn nếu bé không nuốt được, mẹ thêm chút nước để làm mềm trứng. Lưu ý trứng dễ bị tanh nếu để lâu, do đó các mẹ cần phải cho bé ăn nhanh món này.
Ngày thứ 8: Cháo lơ xanh + Cá quả sốt cà chua.Cách làm: Lơ xanh một bông nhỏ, cắt bỏ hết phần cùi cứng để không bị xơ. Ngâm nước muối rồi rửa sạch. Hấp mềm nghiền nhuyễn. - Trước khi ăn lấy 2 viên cháo rã đông quay lò vi sóng 1 phút, bỏ ra cho khoảng 1 thìa lơ xanh đã nghiền, trộn đều, nêm 5ml dầu oliu là được. - 1/2 quả cà chua gọt vỏ bỏ ruột, hấp mềm rồi nghiền nhuyễn. 1 viên cá quả rã đông đánh cho tơi. Trước khi ăn lấy 1/2 viên bơ nhạt cho vào chảo đun chảy, cho cá vào xào nhanh tay, tiếp đó cho cà chua đã nghiền vào trộn thật đều để cà chua ngấm vào cá. Đổ ra bát nêm 1/2 viên phô mai.
Ngày thứ 9: Cháo khoai môn tím. Cách làm: Khoai môn tím một khúc nhỏ bằng củ khoai sọ, gọt vỏ rửa sạch, cắt khúc, hấp chín mềm. Dùng thìa inox nghiền nhuyễn hoặc mài nhuyễn bằng bàn mài cũng được. Chú ý nên lấy phần khoai bở cho con dễ nuốt, khoai dẻo quá con khó nuốt hơn. - Trước khi ăn làm nóng phần khoai đã nghiền bằng lò vi sóng, pha 20-30ml sữa công thức cho vào trộn đều, nêm 1/2 viên phô mai và 5ml dầu oliu.
Ngày thứ 10: Cháo rau chân vịt. Cách làm: Rau chân vịt 1 nắm nhỏ rửa sạch, ngâm nước muối loãng một lúc thì cho vào luộc sơ. Rau này rất nhanh chín nên không cần luộc lâu. Rau chín, vớt ra nghiền nhuyễn, không cần rây lưới, chú ý bỏ xơ để bé ăn không bị hóc. - Trước khi ăn cho 2 viên cháo vào nồi đun nóng, tiếp tục cho 1 viên cá vào quấy đều tay để cá và cháo hoà lẫn. Đổ cháo cá ra bát rồi cho cải bó xôi đã nghiền vào trộn đều, nêm 1/2 viên phô mai và 5ml dầu oliu.
Ngày thứ 11: Cháo gà + súp lơ. Cách làm: Cháo trắng 2 viên quay lò vi sóng 2 phút, nêm 5ml dầu oliu. - Gà làm sạch luộc lấy nước, để nguội vớt hết mỡ, cho vào khay đá để đông lạnh sẽ tạo thành các viên nước gà. Nước gà là một loại gia vị tuyệt vời cho các bé mới ăn dặm vì có vị mặn và ngọt rất tự nhiên. Từ tháng thứ 6 các mẹ có thể dùng nước luộc gà để nêm nếm cho bữa ăn dặm của con: ninh cùng cháo, luộc rau củ, hoà với súp, nước uống ... Ở Nhật người ta thường ninh rong biển và một số loại cá để tạo thành một loại nước dùng thường gọi là nước dashi để nêm vào thức ăn của con. Ở Việt Nam, nước luộc gà cũng tương đương như nước dashi vậy. - Trước khi con măm lấy 1-2 viên nước gà rã đông, cho vài bông nhỏ súp lơ đã rửa sạch vào luộc. Súp lơ nhanh chín nên không cần luộc lâu. Sau đó vớt súp lơ ra nghiền nhuyễn cho bé ăn, còn nước luộc thì cho bé uống.
Ngày thứ 12: Cháo trắng + bí ngồi nấu nước luộc gà + cá quả dằm.Cách làm: Cháo trắng 2 viên quay lò vi sóng 2 phút, nêm 1/2 viên phô mai và 5ml dầu oliu. - Bí nhồi 1 miếng nhỏ gọt vỏ bỏ ruột cắt khúc nấu với 1 viên nước luộc gà. Bí mềm vớt ra dầm nhuyễn, hoà cùng chút nước luộc. - Cá quả 1 viên quay lò vi sóng 2 phút, thêm chút nước luộc nếu đặc và khô.
Ngày thứ 13: Cháo khoai tây. Cách làm: Khoai tây 1 củ nhỏ rửa sạch hấp chín mềm. Các mẹ có thể cắt khúc để hấp hoặc rửa sạch hấp luôn cả vỏ, chín mới bóc vỏ cho khoai không mất chất. Khoai chín mềm, dầm nhuyễn. Trước khi ăn pha 30ml sữa công thức vào trộn đều, nêm 1/2 viên phô mai. - Nước luộc gà cho bé uống cuối bữa ăn.
Ngày 14: Cháo su hào + cá quả. Cách làm: Cháo trắng 2 viên quay lò vi sóng 2 phút, nêm 1/2 viên phô mai và 5ml dầu oliu. - 1/4 củ su hào nhỏ gọt vỏ cắt khúc nấu với nước luộc gà cho chín mềm. Su hào vớt ra nghiền nhuyễn, nước luộc để uống cuối bữa. - Cá quả hấp chín gỡ bỏ da và xương dầm nát.
Ngày thứ 15: Cháo trắng + trứng chưng phô mai + cà chua giá đỗ nấu nước luộc gà. Cách làm: Cháo trắng 2 viên quay lò vi sóng 2', nêm 5 ml dầu oliu. - Trứng gà non 1 quả nhỏ luộc chín, nghiền nhỏ trộn với 1/2 viên phô mai hấp nóng. - Cà chua 1/2 quả bóc vỏ bỏ ruột, giá đỗ một nhúm băm thật nhỏ. Trước khi ăn lấy 2 viên nước luộc gà rã đông, cho cà chua và giá đỗ vào nấu cho mềm. Sau đó vớt cà chua giá đỗ nghiền nhuyễn, nước luộc để uống cuối bữa ăn.
Ngày thứ 16: Khoai tây nghiền gan gà. Cách làm: Khoai tây 1 củ nhỏ gọt vỏ cắt khúc hấp chín hoặc rửa sạch vỏ hấp chín rồi bóc vỏ. Nghiền nhuyễn khoai. - Gan gà rửa sạch bằng nước muối, hấp hoặc luộc chín, nghiền nhuyễn đánh tơi ra, nhặt bỏ hết phần màng dai. Trứng non và tim gà mẹ cũng luộc chín rồi nghiền nhuyễn cho con ăn luôn. Gan gà hay gan lợn là món ăn rất giàu chất đạm, sắt, vitamin A, acid folic...Khi mang bầu các bà mẹ vẫn thường được khuyên nên ăn thêm gan gà và lợn. Tất nhiên phải đảm bảo rằng đó là gan của động vật sạch, miếng gan nhìn tươi màu, tránh chọn gan sần sùi, màu đen thẫm, không chọn gan lợn bị hạt gạo - là gan chứa ấu trùng giun sán. Thêm nữa gan cần phải được nấu chín kĩ để tránh nguy cơ nhiễm độc. - Trước khi ăn cho khoai tây nghiền vào bát, thêm 1 viên nước luộc gà để làm loãng khoai cho bé dễ nuốt, đổ gan gà đã dầm nát lên trên, quay lò vi sóng phút. Bỏ ra nêm 1/2 viên phô mai và 5ml dầu oliu là được. - Chuẩn bị thêm bát nước gà cho con uống cuối bữa. - Chiều ngủ dậy cho con ăn sữa chua.
Ngày thứ 17: Cháo bí xanh + thịt gà. Cách làm: Bí xanh một khúc nhỏ gọt vỏ bỏ ruột, cắt khúc luộc cùng 3 viên nước gà cho mềm. Vớt bí nghiền nhuyễn, chú ý nhặt hết xơ. Nước luộc cho ra bát để uống. - Cháo 2 viên rã đông. - Thịt gà 1 miếng nhỏ, lấy phần thịt trắng ở ức, lọc bỏ xương và da, băm hoặc xay nhuyễn. Tiếp đó cho một ít nước sôi để nguội vào thịt gà đánh tơi ra để lọc bỏ hoàn toàn xơ gân. - Trước khi măm đun chảy 1 viên bơ nhạt thật nóng, thả ít hành tăm băm nhỏ vào phi thơm, cho thịt gà vào đảo nhanh tay. Tiếp đó trút bí xanh đã nghiền nhuyễn vào. Cuối cùng trút cháo vào nồi trộn đều cho nóng. Đổ ra bát, nêm 1/2 viên phô mai.
Ngày thứ 18: Cháo cá quả + mướp Nhật nấu nước luộc gà. Cách làm: Cháo trắng 2 viên rã đông, cá quả 1 viên rã đông. Lấy 1 viên bơ nhạt đun nóng chảy, cho cá vào xào nhanh tay, vừa đảo vừa tách cá ra cho thật nhỏ, không bị vón cục. Khi cá đã săn lại và thấm hết bơ thì đổ cháo vào, quấy thật đều tay để cháo không bị dính đáy nồi. Đổ cháo ra bát nêm 1/2 viên phô mai. - Mướp Nhật 2 quả nhỏ gọt vỏ bỏ ruột mài nhuyễn. Chuẩn bị ăn thì cho 1 viên nước luộc gà vào bát mướp, cho vào lò vi sóng quay 2 phút ở công suất 400w. Lấy ra tách bã và nước. Bã để ăn trước, nước để cuối bữa cho con uống.
Ngày thứ 19: Cháo bí đỏ + ức gà. Cách làm: Cháo trắng 2 viên rã đông. - Bí đỏ 1 khúc nhỏ gọt vỏ bỏ ruột cắt khúc rồi luộc cùng 2 viên nước gà. Bí chín mềm, vớt ra dầm nhuyễn. Nước luộc đổ ra bát để bé uống. - Ức gà 1 miếng nhỏ băm hoặc xay nhuyễn, cho chút nước vào đánh tơi ra để thịt không bị vón cục và lọc bỏ hoàn toàn gân xơ. - Chuẩn bị ăn, cho cháo vào nồi nấu sôi, thả thịt gà đã lọc vào khuấy đều tay, đun khoảng 2 phút thì đổ bí đỏ vào trộn đều tay để cháo không dính đáy nồi. Cho lửa to cháo sôi bùng lên là được. Đổ ra bát nêm 5ml dầu oliu.
Ngày 20: Súp khoai lang nước luộc gà + Đậu hũ dầm. Cách làm: Khoai lang một miếng nhỏ bằng củ khoai sọ, gọt vỏ cắt khúc luộc cùng 3 viên nước gà. Khoai chín vớt ra dầm nhuyễn, có thể rây lưới nếu khoai có xơ. Nước luộc cho ra bát. - Trước khi ăn cho khoai vào bát, lấy nước luộc trộn đều với khoai theo độ thô mà bé có thể ăn. Để dư ra một ít cho bé uống cuối bữa ăn. Có thể làm nóng bát súp khoai trong lò vi sóng nếu cần. - Đậu phụ non dầm thật nhuyễn, quay nóng 1 phút trong lò vi sóng, nêm 5ml dầu oliu.
Ngày thứ 21: Cháo cà rốt nước luộc gà và cá quả dằm. Cách làm: Cà rốt 1 khúc nhỏ gọt vỏ cắt khúc luộc cùng 2 viên nước gà cho nhừ. Vớt cà rốt ra dầm nhuyễn rây qua lưới để loại bỏ xơ. Nước luộc cho ra bát để con uống. - Trước khi măm lấy 2 viên cháo quay lò vi sóng 2 phút, đổ cà rốt vào cháo trộn đều lên cho thật bông. - Cá quả 1 viên rã đông, cho chút nước khuấy đều để cá không bị vón cục, có thể dùng thìa inox để miết kĩ cá cho nhuyễn theo độ thô con có thể ăn được. Trước khi ăn cho 1 viên bơ nhạt vào nồi đun nóng, cho 1 ít hành băm nhỏ vào phi thật thơm, đổ cá vào xào nhanh tay cho ngấm, tránh để cháy cá. Đảo khoảng 2 phút là được, không nên lâu quá cá bị khô.
Ngày thứ 22: Cháo thịt gà + đậu non sốt cà chua. Cách làm: Cháo trắng 2 viên rã đông, thịt gà 1 viên rã đông, thêm chút nước đánh tan để thịt không bị vón cục. Trước khi ăn cho cháo vào nồi đun sôi lên, đổ thịt gà vào đảo nhanh tay để thịt gà nhuyễn hoàn toàn trong cháo. Sôi lại khoảng phút, đổ ra bát nêm 1/2 viên phô mai. - 1/2 quả cà chua nhỏ gọt vỏ bỏ hạt, luộc nhừ với 2 viên nước gà. Cà chua nhừ, vớt ra dầm nhuyễn, nước luộc đổ ra bát lát cho con uống cuối bữa ăn. - Trước khi ăn làm nóng nồi, cho 1 viên bơ nhạt vào đun chảy, thả ít hành băm nhỏ vào phi thơm rồi cho cà chua vào xào. Khi cà chua đã ngấm cho đậu non đã dầm nhuyễn vào đảo đều. Đun 2 phút là được.
Ngày thứ 23: Cháo trắng + cá quả dằm + cải cúc + nước luộc. Cách làm: Cháo trắng 2 viên tỷ lệ 1:7 quay 2 phút trong lò vi sóng, đổ ra bát nêm 1/2 viên phô mai. - Cá quả 1/2 viên rã đông, cho chút nước đánh tan để cá không bị vón cục, quay nóng bằng lò vi sóng. - Rau cải cúc rửa sạch dưới vòi nước, chọn lấy phần lá non đun nhừ với 2 viên nước gà. Cải chín vớt ra dằm nhuyễn, nước luộc để uống.
Ngày thứ 24: Cháo trắng + bí xanh luộc nước gà+ thịt lợn bămCách làm: Cháo trắng 2 viên quay nóng bằng lò vi sóng 3 phút, nêm 5ml dầu oliu. - Bí xanh một khúc nhỏ luộc cùng 2 viên nước gà. Bí nhừ vớt ra dầm lổn nhổn, nước luộc để uống. - Thịt lợn các mẹ chọn loại thịt đầu rồng (có nơi gọi là thăn chuột). Loại này rất mềm để bé có thể dễ nhai. Thịt mua về rửa sạch, bỏ hết màng trắng, gân, mỡ rồi xay nhuyễn. Chia thịt vào khay đá có nắp, để đông lạnh đủ 24 tiếng sẽ thành các viên thịt. Mỗi lần ăn chỉ cần lấy 1 viên rã đông là có thể chế biến. Mỗi ngày 1 viên thịt lợn là đủ cho lượng đạm cần của bé nhé. Hôm nay mẹ xào sơ thịt với bơ nhạt và hành băm nhỏ. Nên nhớ thịt lợn dễ bị khô và xơ nên các mẹ không nên đun kĩ quá.
Ngày 25: Cháo bánh mỳ + pate gan gà. Cách làm: Bánh mỳ gối 2 miếng hoặc 1 chiếc bánh mỳ nhỏ. Lấy phần ruột mềm xé nhỏ rồi nấu cùng 3 viên nước gà cho mềm. Đổ ra bát nêm 5ml dầu oliu. - Pate gan gà một miếng nhỏ quay nóng 1 phút trong lò vi sóng.
Ngày thứ 26: Súp khoai tây cà chua + pate gan gà. Cách làm: Khoai tây 1 củ nhỏ gọt vỏ cắt khúc, cà chua 1/2 quả gọt vỏ bỏ ruột. Luộc khoai tây và cà chua với 3 viên nước gà. Cà chua và khoai chín, vớt ra dầm nát, nước luộc để riêng. - Trước khi ăn cho 1 thìa pate gan gà vào bát khoai tây, quay nóng 1 phút bằng lò vi sóng, lấy ra cho cà chua và nước luộc vào điều chỉnh độ đặc loãng của súp theo khả năng ăn của bé, thêm 5ml dầu oliu trộn đều lên.
Ngày thứ 27: Cháo đậu xanh + sốt lòng đỏ trứng gàCách làm: Đậu xanh một nắm nhỏ ngâm nước ấm qua đêm, rửa sạch luộc hoặc hấp chín mềm, nghiền nhỏ. Trước khi bé măm lấy 2 viên cháo rã đông, cho đậu xanh trộn đều, làm nóng cháo đổ ra bát nêm 1/2 viên phô mai. - Cà chua 1/2 quả gọt vỏ bỏ ruột, hành tây một góc nhỏ rửa sạch. Cho cà chua và hành tây luộc nhừ với 2 viên nước gà. Chín mềm, vớt hành tây cà chua nghiền hoặc băm nhỏ. Nước luộc đổ ra bát cho bé uống. - Trước khi măm đánh tan 1 lòng đỏ trứng gà. Phi thơm 1 viên bơ nhạt cùng với ít hành khô băm nhỏ, đổ hành tây vào xào cho đến khi hành có màu trong, tiếp đến đổ cà chua vào đảo đều. Cuối cùng cho trứng vào đảo nhanh tay, giảm nhỏ lửa để món sốt sôi lục bục và sánh lại là được.

Ngày thứ 28: Súp khoai môn thịt lợn.Cách làm: Khoai môn một khúc nhỏ gọt vỏ rửa sạch luộc chín. Dùng thìa inox tán nhuyễn lọc bỏ xơ sẽ được phần bột khoai dẻo và đặc quánh. - Rã đông 2 viên nước gà và 1 viên thịt lợn. Trước khi măm cho nước gà và khoai môn vào nồi đun sôi với lửa nhỏ, vừa đun vừa dùng đũa khuấy đều tay để khoai không bị vón cục. Tiếp đến cho thịt lợn vào, chú ý đánh tơi thịt hoàn toàn trong hỗn hợp súp khoai môn. Cuối cùng cho thêm một ít hành lá và mùi ta băm nhỏ. Đun sôi nhỏ lửa 1 phút đổ ra bát nêm 5ml dầu oliu.

9 KIÊNG KỴ HÀNG ĐẦU KHI ĐẶT TÊN CHO CON

Theo phong thuỷ, cái tên có liên quan tới tương lai con cái. Còn xét về mặt ngữ nghĩa, khi đặt tên cho con, cha mẹ cần chú ý đảm bảo để con có một cái tên đẹp.
Dưới đây là một số kiêng kỵ khi đặt tên cho con:
1. Tránh trùng với tên của kẻ sát nhân, tội phạm khét tiếng
Tuyệt đối không đặt tên cho con trùng với tên của những tên tội phạm, kẻ giết người hàng loạt khét tiếng, cho dù đó có thể là cái tên trùng với tên của một nhà khoa học nổi tiếng.
2. Không dùng tên nữ tính đặt cho bé trai
Johnny Cash có một hit lớn năm 1960 về một người đàn ông trả thù cha mình vì đặt cho ông ta một cái tên nữ tính. Thật không nên khi đặt một cái tên cho con mà bị người khác trêu đùa bé có vấn đề giới tính.
Ở nước ngoài, những cái tên như Kelly hay Tracy dùng được cho cả bé trai và bé gái, nhưng một cậu bé tên là Sue thì lại là cả một vấn đề. Còn ở Việt Nam, một số cái tên như Hà, Phương, Linh… là trung lập, có thể dùng cả cho bé gái và bé trai.  Nhưng có những cái tên đặc thù con gái thì cha mẹ không nên dùng cho bé trai.
dat-ten-cho-con
3. Không dùng tên nhân vật hoạt hình đặt cho bé
Đừng đặt tên cho bé trùng với tên của những nhân vật hoạt hình, dù đó là chính diện hay phản diện. Ở nước ngoài có một số nhân vật hoạt hình siêu nghịch ngợm, chuyên gây phiền nhiễu như
Dee Dee hoặc Elmyra, Angelica hay Alvin, Elmer. Bởi vậy, cha mẹ nên kiểm tra trước. Còn ở Việt Nam, hầu hết những cái tên hoạt hình là Tí, Dần, hoặc những cái tên động vật đáng yêu, chỉ thích hợp đặt làm tên gọi ở nhà cho trẻ.
4. Một cái tên khó phát âm
Khi đi học, trẻ có cái tên khó phát âm sẽ gặp nhiều rắc rối. Do vậy, đừng làm trẻ căng thẳng thêm bằng một cái tên khó phát âm.
5. Tên dài lê thê
Những cái tên dài dòng, đọc trúc trắc nên tránh cho bé. Hãy chọn tên có độ dài vừa phải, nghe dễ hiểu, đọc trôi chảy. Một nghiên cứu cho thấy, những người tài giỏi trên thế giới đều có tên ngắn gọn như Bill Gates, Tim Cook, hoặc Bob Iger.
6. Những cái tên không phổ biến
Các nhà nghiên cứu tìm thấy rằng, trẻ chưa thành niên có tên không phổ biến nhiều khả năng tham gia vào các hành vi phạm tội. Trẻ như vậy dễ gặp rắc rối vì tên lạ.
7. Những cái tên “kỳ tài”
Chẳng hạn Phát Tài, Cao Sang, Trạng Nguyên… vô hình chung tạo áp lực cho con. Cũng nên tránh những tên tuyệt đối hoá như Vô Địch, Vô Song…
8. Tên của người nổi tiếng
Khi trẻ mang tên của người nổi tiếng, tương lai trẻ sẽ bị so sánh. Tốt nhất không nên đặt trẻ lên bàn cân với những nhân vật xuất chúng.
9. Tên có nghĩa tốt ở tiếng nước ngoài 
Nhưng âm theo tiếng Việt lại là nghĩa xấu, sẽ làm người khác đọc chệch đi trêu ghẹo. Ví dụ: Alexander bị đọc trại thành Anh Liết Xong Đơ…

MẸO NẤU CHUẨN 1 BÁT BỘT, CHÁO TỪ CHUYÊN GIA DINH DƯỠNG

I. Một số nguyên tắc ăn dặm:
1. Tập trẻ ăn dặm với bột sữa, bột thịt,… khi trẻ tròn 6 tháng tuổi.
2. Trẻ 7-8 tháng ăn ngày 2 lần, mỗi lần khoảng nửa chén là được. Ngoài ra, trẻ cần uống thêm từ 600-800ml sữa.
Trẻ 9-10 tháng nên ăn 3 lần mỗi ngày, mỗi lần khoảng 2/3 chén, sữa 700-800 ml
Trẻ 11-24 tháng nên ăn 3 lần mỗi ngày, mỗi lần khoảng 1 chén, sữa 800 ml.
nau-chao-cho-con(14)
3. Một chén bột, cháo cần có đủ 4 nhóm thực phẩm gồm có:
- Bột đường: Bột gạo xay, bột ăn liền, bột ngũ cốc, cháo, khoai tây nghiền,…
- Đạm: Thịt, cá, tôm, cua, gan, trứng, đậu hũ, …
- Rau củ, rau lá, bí bầu, trái cây.
- Dầu, mỡ, bơ.
4. Nên cho trẻ ăn đa dạng thực phẩm, thay đổi món thường xuyên để trẻ được nhận đủ các chất dinh dưỡng và không sợ thiếu các vi chất dinh dưỡng (vitamin, khoáng chất).
5. Cho trẻ ăn cả phần cái (phần xác) của thực phẩm thì trẻ mới nhận đủ chất dinh dưỡng. “Khôn ăn cái, dại mới ăn nước”. Các lọai nước hầm xương, luộc thịt, luộc rau chứa rất ít chất dinh dưỡng trong đó.
6. Lượng thực phẩm trong một chén bột, một chén cháo:
- Đạm: 2 muỗng canh (thịt, cá băm nhuyễn, đong vun nhẹ)
- Lá rau băm nhuyễn hay củ, bí bầu hầm mềm tán nhuyễn: 2 muỗng canh.
- Dầu ăn tinh luyện (mè, nành…): 1 – 2 muỗng canh.
- Bột gạo xay:
+ Bột loãng : 1 – 2 muỗng canh gạt ngang.
+ Bột sệt: 3 – 4 muỗng canh gạt.
+ Bột đặc: 5 – 6 muỗng canh gạt.
Cháo sệt : 1 nắm tay gạo (20g).
Cháo đặc : 1,5 nắm tay gạo (30g).
Lưu ýNếu trẻ ăn nửa chén thì lượng thực phẩm từ mỗi nhóm chỉ là một nửa (1 muỗng canh thịt, 1 muỗng canh rau, 1 muỗng canh dầu trong nửa chén). Nếu trẻ ăn 2/3 chén thì cho 1,5 muỗng canh thịt, 1,5 muỗng canh rau và 1-1,5 muỗng canh dầu trong 2/3 chén bột hoặc cháo.
II. Cách chế biến:
1. Chuẩn bị:
- Chất đạm: Xắt lát mỏng rồi băm nhuyễn, tán tan trong nước lã trước khi nấu .
- Rau : Ngắt lá xắt nhỏ rồi băm nhuyễn. Củ xắt miếng nhỏ nấu mềm rồi dùng muỗng tán nhuyễn.
- Cháo: Gạo nấu lửa riu riu cho nhừ.
2. Cách nấu:
- Nấu bột : Chất đạm tán tan trong ½ chén nước lã, đổ vào nồi, cho thêm ½ chén nước vào, cho từng muỗng bột gạo xay vào trộn đều, bắt lên bếp, bật lửa, vừa nấu vừa khuấy liền tay cho chất đạm không vón cục lại. Bột chín thì cho rau vào, nêm một chút muối I ốt hay nước mắm, nước tương hoặc đường cát (tùy món). Rau chín đổ bột ra chén, trộn dầu ăn vào.
 
- Nấu cháo: Chất đạm tán tan trong ½ chén nước lã, đổ vào nồi, bật lửa nấu, khuấy liền tay. Thịt chín cho cháo vào, nêm nếm, bỏ rau củ vào. Khi chín thì đổ ra chén, cho dầu ăn vào trộn đều.
* Lưu ý:
- Nếu chất đạm còn lợn cợn nhiều làm trẻ bị nhợn ói, có thể nấu chín đạm trong nước rồi cho vào rây inox, dùng muỗng đánh cho chất đạm rớt hết xuống, sau đó lấy phần dưới rây để nấu tiếp với rau, bột hoặc cháo.
- Nên nấu một lần một nồi 2-3 chén cho trắng, để nguội cho vào tủ lạnh bảo quản, trưa và chiều lấy ra nấu chén cháo thịt, cá mới cho nhanh.
- Không nấu một nồi cháo 3 chén rồi cho tất cả thịt, cá, rau, dầu vào rồi hâm đi hâm lại sẽ mất chất dinh dưỡng, nguy cơ ngộ độc thực phẩm và bé sẽ bị ngán.
- Nếu dùng bột ăn liềnSau khi nấu chín đạm, rau, cho ra chén cho nguội rồi bỏ bột ăn liền vào cho đạt độ đặc vừa ý, cho dầu ăn vào chén trộn đều trước khi cho trẻ ăn. Lượng đạm và dầu có thể giảm một nửa nếu dùng bột ăn liền đã cân đối thành phần.
nau-chao-cho-con(7)
CÔNG THỨC CHUẨN ĐỂ NẤU MÓN NGON CHO BÉ ĂN DẶM:
Sau đây là cách thức chuẩn cho một bát cháo – bột cho bé giai đoạn ăn dặm mà mẹ cần áp dụng. Tư vấn của Chuyên gia dinh dưỡng – Ẩm thực Nguyễn Thành Tâm:
- Những thực phẩm bổ dưỡng nào có thể kết hợp với nhau?
Những thực phẩm bổ dưỡng kết hợp với nhau khi chúng ta tìm hiểu được rõ chúng ta cần cho con trẻ hấp thụ những gì (tùy từng thời điểm từng lứa tuổi khác nhau).
Trong thành phần món ăn cung cấp cho trẻ chủ yếu là đạm (đạm động vật, thực vật) nhưng bên cạnh đó ta cần thiết phải phối hợp với các loại vitamin hoặc axit amin cần thiết để cho quá trình được hấp thụ tốt hơn.
Ví dụ: Cần bổ sung canxi cho trẻ, ngoài việc cho ăn các loại thực phẩm chứa nhiều canxi cần phải phối hợp thêm các loại rau củ quả có nhiều vitamin D.
Tăng cường linh hoạt tuần hoàn máu và chống thiếu máu hoặc giảm sự tập trung ngoài ăn các thực phẩm giàu sắt, kẽm cần phối hợp thêm vitamin C.
- Cách nấu như thế nào là ngon?
Cách nấu được gọi là ngon khi đủ tiêu chí: Hợp vệ sinh, đầy đủ chất dinh dưỡng, mùi vị hấp dẫn, hợp khẩu vị, sử dụng liền ngay sau khi nấu xong.
- Những thực đơn hấp dẫn, phong phú, không khó làm:
Cháo:
1. Nấu với bí đỏ, đậu phộng sườn non.
2. Cháo nấu cá với các loại rau củ.
3. Cháo nấu thịt kèm với các loại đậu, trái.
4. Khoai tây hầm với rau củ + thịt, xay nhuyễn…
- Cách nấu những món ăn dặm chắc chắn mẹ chưa biết:
Có thể thay các loại củ quả với gạo:
1. Khoai tây nghiền với sữa, hoặc thịt xay.
2. Bí đỏ hầm các loại thịt và hải sản xay nhuyễn.
Đặc biệt chú ý hàm lượng dinh dưỡng đủ cho trẻ không cần ăn quá nhiều chỉ cần ăn đủ chất.

NUÔI CON TĂNG CÂN VỚI BỮA ĂN DẶM NGON MIỆNG

Theo Ths.TTƯT Dzoãn Thị Tường Vi (nguyên Trưởng khoa Dinh dưỡng – Bệnh viện 198) bắt đầu từ 6 tháng tuổi, bên cạnh nguồn sữa mẹ, trẻ bắt đầu cần ăn thêm thức ăn. Bột là một trong những thức ăn dặm đầu tiên cho trẻ nhỏ.
tre-tang-can
Lưu ý khi nấu bột, các mẹ không được quên cho thêm 1-2 muỗng cà phê dầu ăn hoặc mỡ động vật để bé có đủ năng lượng hoạt động và phát triển.
– Với bột thịt: Hoà bột với nước lã và thịt đã xay nhuyễn, quấy đều để tan bột, sau đó cho lên bếp đun vừa lửa, quấy đều tay để bột sôi trong 5-7 phút, cho một thìa dầu ăn và rau xanh (xay nhuyễn) sau cùng.
con an dam 2936809
- Với bột trứng: Hoà bột với nước lã đun vừa lửa, quấy đều tay, trong 5-7 phút. Sau đó, cho lòng đỏ trứng gà vào bát có rau đã giã nhỏ đánh thật nhuyễn và đổ vào nồi bột đang sôi, cho thêm một thìa dầu ăn trước khi nhấc xuống.
tranh3_1
Riêng bột cua đồng, các mẹ cần giã cua, sau đó lấy nước cua lọc kỹ thay cho nước lã nấu bột. Với bột đậu xanh, bí đỏ, cách nấu cũng tương tự, chỉ thay bí đỏ và bột đậu xanh với thịt.
tranh4_1
 
Ngoài nấu bột, các bà mẹ cũng có thể nấu cháo xay cho trẻ ăn, nhưng cần đảm bảo thực đơn phong phú, đa dạng với đầy đủ 4 nhóm chất.

Có thể lặp lại 2 ngày trong một tuần song vẫn đảm bảo sự đa dạng, tạo cho trẻ sự hứng thú, mới mẻ đối với mỗi bữa ăn. Bác sĩ Tường Vi khuyến cáo, trong các bữa ăn hàng ngày của trẻ, thịt, cá không nên quá mức vì nó có thể gây ảnh hưởng đến thận và chức năng gan của bé. Các mẹ nên tham khảo số lượng dinh dưỡng được chuyên gia đề xuất trên đây.

CHUYÊN GIA LÝ GIẢI NGUYÊN NHÂN KHIẾN TRẺ TỬ VONG SAU TIÊM VẮC XIN

Sau hoàng loạt các thông tin liên quan đến vắc xin, nhất là việc hai trẻ tử vong liên tiếp tạo Nghệ An và Hải Dương sau khi tiêm vắc xin Quinvaxem, rất nhiều người dân lo ngại về vấn đề chất lượng vắc xin, thậm chí đã có những câu hỏi đặt ra với người đứng đầu ngành y tế về vấn đề: Có nên thay thế loại vắc xin này?
Để giúp người dân hiểu rõ hơn, nhất là các nhóm nguyên nhân dẫn đến việc trẻ tử vong sau tiêm chủng, PGS.TS Trần Như Dương -  Phó viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương đã có những chia sẻ xung quanh vấn đề này.
Không có vắc xin an toàn 100%
PGS.TS Trần Như Dương cho biết, bản chất của vắc xin là một chế phẩm sinh học đặc biệt có nguồn gốc từ các vi sinh vật gây bệnh hoặc độc tố của chúng hoặc do tổng hợp sinh học đã được bào chế làm mất khả năng gây bệnh nhưng vẫn còn khả năng kích thích cơ thể sinh kháng thể bảo vệ.
Phản ứng sau tiêm chủng được quy định là: “bất kỳ sự kiện sức khỏe bất thường nào xảy ra sau tiêm chủng có thể liên quan đến tiêm chủng hoặc không liên quan đến tiêm chủng”.
Theo PGS Dương, về nguyên tắc tất cả các vắc xin đều phải đảm bảo được tính an toàn và hiệu lực cũng như phải trải qua quá trình kiểm định nghiêm ngặt mới được đưa vào sử dụng.
Tuy nhiên, giống như thuốc, không có một loại vắc xin nào dù tốt đến đâu có thể đảm bảo an toàn tuyệt đối 100% như mong muốn, bởi vì tiêm vắc xin tức là đưa một kháng nguyên lạ vào trong cơ thể.
Thông thường mỗi cá thể phản ứng với vắc xin ở các mức độ khác nhau và hầu hết chỉ có các phản ứng nhẹ như sốt, sưng đau tại chỗ tiêm và tự khỏi trong 24h, tuy nhiên một số rất ít cơ thể lại có phản ứng mạnh với văc xin như sốt cao, co giật, quấy khóc kéo dài, tím tái, thậm chí là sốc và tử vong.
Chính vì vậy, trong thực tế, nhiều trường hợp tiêm cùng một lô vắc xin, thậm chí tiêm cùng 1 lọ vắc xin lại có trẻ có phản ứng rất nghiêm trọng, trong khi tất cả các trẻ khác hoàn toàn bình thường và đó là do phản ứng cá thể cơ địa của từng người với vắc xin chứ không phải do chất lượng vắc xin.
Chuyên gia lý giải nguyên nhân khiến trẻ tử vong sau tiêm vắc xin - 1
Các phản ứng sau tiêm chủng nhẹ, thông thường theo tiêu chuẩn của Tổ chức y tế thế giới.
Chuyên gia lý giải nguyên nhân khiến trẻ tử vong sau tiêm vắc xin - 2
Phản ứng sau tiêm chủng hiếm gặp theo tiêu chuẩn của Tổ chức y tế thế giới.
Tử vong do trùng hợp ngẫu nhiên với bệnh lý: Thường hay gặp
Phân tích về những nhóm nguyên nhân khiến trẻ tử vong sau tiêm vắc xin, PGS Trần Như Dương cho biết, nhóm nguyên nhân do trùng hợp ngẫu nhiên với các bệnh lý khác thường hay gặp nhất bởi vì, khác với thuốc chữa bệnh dùng đơn lẻ cho từng bệnh nhân, vắc xin trong Tiêm chủng mở rộng (TCMR) được dùng hàng loạt cho rất đông đối tượng, trong đó chủ yếu là trẻ nhỏ.
Giai đoạn này trẻ rất dễ bị nhiễm trùng hay các bệnh bẩm sinh, đây là nguyên nhân chính gây ra tử vong thì lại trùng với thời điểm tiêm các loại vắc xin. Theo Tổ chức Y tế thế giới dị tật bẩm sinh và nhiễm trùng là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi và 1 ngày ước tính ở Việt Nam có khoảng 70 trẻ em dưới 1 tuổi bị tử vong mà không rõ nguyên nhân.
Nếu các dấu hiệu của bệnh chưa được phát hiện tại thời điểm tiêm chủng thì rất dễ có sự trùng hợp giữa thời điểm bệnh tiến triển và tiêm chủng, vì thế, các dấu hiệu bất thường và tử vong sau tiêm rất dễ bị quy kết do tiêm chủng.
Nhóm nguyên nhân thứ 2 là do phản ứng quá mẫn cá thể đối với vắc xin. Theo đó, một số rất ít người có phản ứng quá mẫn rất mạnh với vắc xin dẫn đến sốc phản vệ mà không phải là do chất lượng của vắc xin. Những trường hợp sốc nếu không được cấp cứu kịp thời dẫn đến tử vong. Trong một số trường hợp thể sốc tối cấp không hồi phục thì dù được cấp cứu kịp thời vẫn tử vong.
Nhóm nguyên nhân thứ 3 là do chất lượng vắcxin không đạt yêu cầu. Nếu do vắc xin không đảm bảo chất lượng thì có đặc điểm là các tai biến và tử vong xảy ra hàng loạt, với các chùm ca bệnh liên quan mật thiết với cùng một loại vắc xin, cùng một lô vắc xin. Tuy nhiên nguyên nhân này là vô cùng hiếm gặp vì tất cả các lô vắc xin trước khi được cấp phép lưu hành đều phải trải qua quá trình kiểm định nghiêm ngặt.
Thứ 4 là nhóm nguyên nhân do sai sót trong thực hành tiêm chủng, đây là nguyên nhân do sai sót của cán bộ tiêm chủng gây ra như:  bảo quản vắc xin không đúng, tiêm sai chỉ định, tiêm sai liều lượng, tiêm sai đường dùng, tiêm nhầm thuốc. Nếu do nguyên nhân này thì tai biến thường chỉ xảy ra ở một điểm tiêm chủng và liên quan đến một số cán bộ nào đó.
Hầu hết các sai sót do thực hành tiêm chủng có thể gây tai biến cho trẻ nhưng khó dẫn đến tử vong trừ tiêm nhầm vắc xin với một loại thuốc khác.
Cuối cùng là nhóm không rõ nguyên nhân, thực tế cho thấy rất nhiều trường hợp tử vong mặc dù được điều tra rất kỹ lưỡng, khách quan, khoa học nhưng vẫn không thể xác định được nguyên nhân. Trong trường hợp này tử vong được xếp vào nhóm không rõ nguyên nhân.
Mặc dù các phản ứng sau tiêm chủng và một số rất ít trường hợp bị tử vong do tiêm chủng xảy ra là điều khó tránh khỏi nhưng lợi ích to lớn của vắc xin đem lại là lớn hơn bội phần so với những rủi ro do tiêm chủng gây ra.
Chính vì vậy mục đích của tiêm chủng là phải bảo vệ toàn thể cộng đồng, cho nên nếu tỉ lệ phản ứng sau tiêm nằm trong khuyến cáo cho phép của Tổ chức Y tế thế giới thì nhất thiết vẫn phải duy trì tiêm chủng để tránh dịch bệnh bùng phát gây nguy hiểm khôn lường cho toàn xã hội. 
Thực tiễn  triển khai vắc xin ở Việt Nam trong 30 năm qua với khoảng 600  triệu mũi tiêm, tai biến nặng xảy ra sau tiêm vắc xin là hãn hữu đã cho thấy tính an toàn của vắc xin.
Nguy cơ nếu trẻ không được tiêm chủng hoặc tiêm chủng muộn:
Để phòng bệnh, trẻ cần phải được tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch. Nếu trẻ không được tiêm chủng hoặc tiêm không đầy đủ, tiêm chủng muộn sẽ rất nguy hiểm dẫn đến trẻ có nguy cơ cao bị mắc bệnh trước khi được tiêm chủng do không có miễn dịch bảo vệ.
Trong quá trình thực hiện tiêm chủng thời gian qua cũng có một số nơi, một số thời điểm tỷ lệ tiêm chủng thấp và dịch bệnh nghiêm trọng đã xảy ra như dịch sởi, bạch hầu, ho gà, viêm não Nhật Bản v.v cướp đi sinh mạng của nhiều trẻ.
Điều này càng cho thấy nếu trẻ em không được tiêm chủng hoặc tiêm chủng không đầy đủ, tiêm chủng muộn thì nguy cơ dịch bệnh quay trở lại là rất lớn, gây nguy hiểm cho sức khỏe trẻ em và toàn thể cộng đồng

XUẤT HIỆN NHIỀU VI KHUẨN "SIÊU KHÁNG THUỐC" Ở VIỆT NAM

Theo đánh giá của các nhà khoa học, sự ra đời của kháng sinh là một thành tựu lớn của y học, nhờ kháng sinh, mỗi năm trên thế giới có hàng chục triệu người mắc các bệnh nhiễm khuẩn đã được chữa khỏi và cứu sống. Kháng sinh được coi như một vũ khí vĩ đại trong cuộc chiến của loài người nhằm chống lại vi khuẩn và các nhiễm khuẩn do chúng gây ra.
Tuy nhiên, có một thực tế đáng báo động là tình trạng kháng kháng sinh ở Việt Nam đang gia tăng chóng mặt, với số lượng vi khuẩn kháng thuốc, mức độ kháng ngày càng gia tăng. Thậm chí, có một vài loại “siêu vi khuẩn” kháng lại mọi loại thuốc kháng sinh, phổ biến nhất là nhóm vi khuẩn gram âm đường ruột.
PGS.TS Nguyễn Vũ Trung, Phó giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, trong nhiều trường hợp, mặc dù dùng kháng sinh điều trị nhưng tình trạng nhiễm khuẩn vẫn không được cải thiện, vi khuẩn vẫn tồn tại và phát triển.
Xuất hiện nhiều vi khuẩn "siêu kháng thuốc" ở Việt Nam - 1
Xuất hiện nhiều loại vi khuẩn siêu kháng thuốc.
Thậm chí có những trường hợp vi khuẩn đề kháng nhưng đó là đề kháng giả. “Ví dụ, khi vi khuẩn gây bệnh nằm trong các ổ áp xe, ổ mủ... có các tổ chức hoại tử, tổ chức viêm bao bọc khiến cho kháng sinh không thể thấm tới vị trí tổn thương được hoặc chỉ một lượng nhỏ kháng sinh có thể tới vị trí đó”, PGS Trung cho biết.
Theo đó, vi khuẩn có các gen đề kháng sẽ ít hoặc không chịu tác động của kháng sinh khi điều trị. Đặc biệt, việc điều trị một số vi khuẩn có vai trò quan trọng gây các nhiễm khuẩn ở bệnh viện, cộng đồng như viêm phổi, viêm đường tiết niệu, nhiễm khuẩn huyết... sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Nếu vi khuẩn đề kháng với nhiều loại kháng sinh hiện có, bệnh nhân có thể bị tử vong do thất bại điều trị.
Tuy nhiên vi khuẩn thường xuyên có sự thay đổi về cấu trúc hay sinh lý để kháng lại kháng sinh. Vì vậy, điều quan trọng là chúng ta phải tuân thủ nguyên tắc sử dụng kháng sinh, hết sức tránh việc lạm dụng kháng sinh nhiều hạn chế khả năng kháng thuốc của vi khuẩn.    
Nói về việc quyết định cho người bệnh điều trị bằng kháng sinh, PGS Trung nhận định, theo nguyên tắc, nếu điều trị kháng sinh phải dựa vào kết quả định danh vi sinh và kháng sinh đồ, chứ không thể dựa vào kinh nghiệm hay thăm khám lâm sàng.
“Kể cả bác sĩ có kinh nghiệm hay dựa vào thăm khám lâm sàng đi chăng nữa thì cũng không thể nào cho được một phán đoán chính xác rằng, con vi khuẩn đấy là vi khuẩn gì và việc chỉ định kháng sinh chính xác để điều trị là rất khó”, PGS Trung nói.
BS Trung cho biết, những trường hợp nhiễm khuẩn, biện pháp điều trị là phải dùng kháng sinh và nguyên tắc khi dùng kháng sinh là phải xác định được vi khuẩn gây bệnh và làm kháng sinh đồ, có nghĩa là phải xác định được con vi khuẩn đó nhạy cảm với kháng sinh gì và kháng với kháng sinh gì sau đó bác sĩ sẽ chọn kháng sinh phù hợp để điều trị.
“Nếu một bệnh nhân điều trị không khỏi có nghĩa là bác sĩ chọn kháng sinh đồ không đúng. Việc chọn kháng sinh đồ không đúng sẽ dẫn đến kéo dài thời gian điều trị. Nếu bình thường điều trị 7 – 10 ngày là khỏi, nhưng vì xác định không đúng mà số thời gian điều trị phải tăng lên gấp đôi, kéo theo đó số tiền điều trị cũng tăng theo, thậm trí do điều trị không kịp thời có thể gây nguy hiểm”, PGS Trung cảnh báo.